Albumy fotograficzne związane z historią Dyrekcji Okręgowej  KPKS w Katowicach:
 1. Zdjęcia byłej siedziby ( 21 lat po rozwiązaniu DO K PKS)
___________________________________________________________

W marcu 1945 Minister Komunikacji podjął decyzję o powołaniu Państwowego Urzędu Samochodowego. Już w kwietniu powstała w Katowicach I baza PUS.
Następnie 01.07.1945 wydzielono z PUS Przedsiębiorstwo Państwowe pod nazwą Państwowa Komunikacja Samochodowa. I-szej Bazie PKS w Katowicach podlegały stacje terenowe w Katowicach, Gliwicach, Bielsku, Zawierciu, Bytomiu, Zabrzu, Opolu, Nysie, Prudniku, Głuchołazach, Paczkowie, Koźlu, Chorzowie i Sosnowcu.

Rozporządzeniem Rady ministrów z 16 stycznia 1946 formalnie powołano Państwową Komunikację Samochodową.
Bazę PKS przemianowano na Stację nr 1 PKS w Katowicach.
W celu sprawniejszego przeprowadzania remontów taboru w 1949 roku utworzono Warsztaty Naprawcze PKS w Opolu i Zawierciu. Uruchomiono także stację w Raciborzu.

01.01.1950 nastąpiło połączenie PKS, Spedytora i C. Hartwig. W tym roku powołano też zarząd wojewódzki pod nazwą PKS Przedsiębiorstwo Transportowo-Spedycyjne Dyrekcja Okręgowa Śląska Katowice, ul. Sokolska 8. Stacje zmieniono w Ekspozytury, natomiast mniejsze jednostki zostały Stacjami terenowymi.

Na przełomie 1951/52 nastąpiła Kolejna zmiana nazwy na PKS Okręgu Katowickiego Zarząd w Katowicach.
Powstają kolejne Ekspozytury z dawnych Stacji Terenowych w Zabrzu (1951), Raciborzu (1951), Rybniku (1954), Będzinie (1954) i Koźlu (1954)
W 1955 roku Zarządowi podlegały następujące Ekspozytury: Będzin, Bielsko, Cieszyn, Częstochowa, Bytom, Gliwice, Katowice, Rybnik, Zabrze, Zawiercie, Koźle, Opole, Racibórz.
W 1957 roku zlikwidowano stacje w Chorzowie, a powołano Stacje w Mikołowie, Pyskowicach i Pszczynie.

Od 01.01.1960 PKS weszło w nową formę organizacyjną. Dotychczasowe ekspozytury stały się oddziałami, a stacje terenowe placówkami terenowymi. Powstało też Wojewódzkie Przedsiębiorstwo PKS w Katowicach podległe Wojewódzkiej Radzie Narodowej, a koordynowane przez Zjednoczenie PKS w Warszawie.
W związku z powstaniem Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa PKS w Opolu przekazano tam oddziały w Koźlu, Opolu i Raciborzu, wraz z placówkami terenowymi.

Lata 60-te to okres największego rozkwitu Okręgu, jak i całej PKS. Powstają kolejne oddziały.
I tak w 1963 roku podzielono Oddział mieszany w Rybniku na Oddział I Towarowo-Spedycyjny i Oddział II Osobowy.
Rok 1967 to podział Oddziału w Katowicach na I Towarowy i II Osobowy.
W 1970 roku z Placówki Terenowej PKS Zawiercie powstał Oddział Towarowo-Osobowy w Myszkowie.
01.01.1972 powołano oddział mieszany w Wodzisławiu, dokąd przekazano część taboru z I i II oddziału w Rybniku.
W tym samym roku uruchomiono Placówkę Terenową w Skoczowie, którą przyporządkowano Oddziałowi w Cieszynie, oraz Oddział Towarowo-Osobowy w Pszczynie.

W 1975 Zmieniono nazwę na Przedsiębiorstwo Państwowej Komunikacji Samochodowej Zarząd Okręgu w Katowicach. Nadzór sprawował Minister komunikacji poprzez Zjednoczenie PKS. Po zmianie podziału administracyjnego kraju dyrekcja katowicka obejmowała oddziały PKS z województw katowickiego i częstochowskiego.
Do dyrekcji krakowskiej przekazano wówczas oddziały w Bielsku Białej i Cieszynie, natomiast z dyrekcji opolskiej przejęto oddział w Raciborzu i Placówkę Terenową w Oleśnie (z oddziału Kluczbork do oddziału w Częstochowie), z dyrekcji krakowskiej Oddział w Olkuszu oraz Placówkę Terenową w Jaworznie (z oddziału w Oświęcimu do nowopowstałego oddziału w Chrzanowie) oraz z dyrekcji kieleckiej Placówkę Terenową w Szczekocinach (z oddziału Kielce do oddziału w Myszkowie).

01.04.1976 nastąpił podział Oddziału Towarowo-Osobowego w Częstochowie. Powstały: Oddział I Towarowo - Osobowy z Placówkami w Lublińcu i Oleśnie, oraz Oddział II Towarowo-Spedycyjny

W 1977 powołano w Tychach oddział towarowo-osobowy i przeniesiono tam siedzibę Oddziału Zaopatrzenia, dotychczas znajdującego się przy Oddziale I w Katowicach.

W 1979 roku powołano Oddział Towarowo-Osobowy w Lublińcu z dawnej Placówki Terenowej I Oddziału w Częstochowie i przyporządkowano mu Placówkę Terenową w Oleśnie (dotychczas także placówka Oddział I w Częstochowie). Jednocześnie powołano Placówkę Terenową w Pajęcznie i przyporządkowano ją Oddziałowi I w
Częstochowie

W 1983 powołano Krajową Państwową Komunikacje Samochodową, do której przystąpiło 12 przedsiebiorstw wojewódzkich. 3 Przedsiębiorstwa w Koszalinie, Olsztynie i Warszawie pozostały Przedsiębiorstwami PKS. Nazwa zmieniła się więc na KPKS Dyrekcja Okręgowa w Katowicach.

W 1990 roku rząd T. Mazowieckiego podjął decyzję o likwidacji z dniem 01.07.1990 Dyrekcji Okręgowych
i przekształceniu oddziałów mieszanych i osobowych w Przedsiębiorstwa PKS, natomiast oddziały towarowe zostały Przedsiębiorstwami Przewozu Towarów PKS.

Od 01.07.1990 Dyrekcje Okręgowe zostały postawione w stan likwidacji. Do ostatnich chwil dyrekcja mieściła sie w Katowicach-Szopienicach, przy ul. Ratuszowej 1.
Na 1991 rok planowano przeprowadzkę na nową bazę Oddziału I w Katowicach, której zakończenie budowy przewidywano właśnie na ten rok. Niestety nie zdążono...
Tak skończył się ważny rozdział historii PKS na Śląsku.

Dla upamiętnienia przedstawiamy Dyrektorów Zarządu Okręgu Katowickiego w latach 1945-1990
1. Henryk Kranz (1945-46)
2. Władysław Rodowicz (1946-47)
3. Tadeusz Karpiński (1947-50)
4. Eugeniusz Brodowski (1950-52)
5. Zdzisław Krajewski (1952-68 awans na dyrektora Zjednoczenia PKS w Warszawie)
6. Tadeusz Gańczarczyk (1968-78)
7. Mieczysław Kopera (1978-1988)
8. Waldemar Steinmetz (1988-30.06.1990)
a także:

Z-ca Dyrektora d/s Pracowniczych:
1. Stanisław Woźniak (? - 1990 )

Z-ca Dyrektora d/s Technicznych:
1. Henryk Leja (? - 1979)
2. Karol Moczko (1979 - 1980)
3. Józef Wieczorek (1980 - ?)
4. Zenon Węcek (? - 1990)

Z-ca Dyrektora d/s Przewozów Towarowych
1. Edmund Kuc (? - 1990)

Z-ca Dyrektora d/s Przewozów Pasażerskich
1. Bogusław Kończyk (? - 1990)

Wykaz oddziałów Dyrekcji Okręgowej Krajowej Państwowej Komunikacji Samochodowej w Katowicach
stan na 30.06.1990 (ostatni dzień funkcjonowania Katowickiego Okręgu KPKS)

Oddział I Będzin towarowo - osobowy

Oddział II Bytom towarowo - spedycyjny
             1) Placówka Tarnowskie Góry

Oddział III Chrzanów towarowo-osobowy
             1) Placówka Jaworzno

Oddział IV Częstochowa I osobowy
             1) Placówka Pajęczno

Oddział V Częstochowa II Towarowo-spedycyjny

Oddział VI Gliwice towarowo-osobowy
             1) Placówka Pyskowice

Oddział VII Katowice I Towarowo-spedycyjny
             1) Placówka Mikołów

Oddział VIII Katowice II osobowy

Oddział IX Myszków towarowo-osobowy
             1) Placówka Szczekociny

Oddział X Olkusz towarowo-osobowy

Oddział XI Pszczyna towarowo-osobowy

Oddział XII Racibórz towarowo-osobowy

Oddział XIII Rybnik I Towarowo-spedycyjny

Oddział XIV Rybnik II osobowy

Oddział XV Wodzisław Towarowo-osobowy

Oddział XVI Zabrze Towarowo-spedycyjny
             1) Placówka Ruda Śląska

Oddział XVII Zawiercie towarowo-osobowy

Oddział XVIII Tychy towarowo-osobowy

Oddział XIX Lubliniec towarowo-osobowy
             1) Placówka Olesno

Oddział XX Oddział Zaopatrzenia Tychy

W okręgu funkcjonowały 4 szkoły przyzakładowe przy oddziałach w Katowicach, Częstochowie, Będzinie i Olkuszu, a także Ośrodek Informatyki zlokalizowany w wydzielonej części biurowca Oddziału Częstochowa I.

Okręg Katowicki PKS należał do najsilniejszych w kraju czego wyrazem były liczne wyróżnienia oddziałów i całego okręgu we współzawodnictwie PKS. Okręg Katowicki zajął I miejsce we współzawodnictwie dyrekcji wojewódzkich w latach 1965, 1969, 1970, 1971. W latach 1965, 1966, 1967, 1968, 1969, 1970 Okręg zdobył I miejsce i Sztandar przechodni Prezesa Rady Ministrów i CRZZ (Centralna Rada Związków Zawodowych) we współzawodnictwie przedsiębiorstw transportu drogowego i lotniczego resortu komunikacji. W 1965 okręgowi nadano złotą odznakę " Zasłużony dla rozwoju województwa katowickiego"

Od 01.07.1990 datuje się nowy rozdział w historii PKS. Likwidacja Dyrekcji Okręgowej KPKS w Katowicach powoduje usamodzielnienie Oddziałów PKS, które otrzymują status przedsiębiorstwa, każde na własnym rozrachunku gospodarczym. Do Przedsiębiorstw PKS leżących w granicach woj. Katowickiego dołączyło PPT PKS w Czechowicach-Dziedzicach, po przekształceniu II Oddziału towarowo-spedycyjnego w Bielsku Białej.

Zła sytuacja w przewozach towarowych powodowała likwidacje Przedsiębiorstw Przewozu Towarów i tak w latach 1995-96 upadły Bytom, Czechowice-Dziedzice, Rybnik i Zabrze.

Około 1996 zlikwidowano także Ośrodek Informatyki (dawne OZO) w Częstochowie.

W 1999 roku po zmianie granic administracyjnych powstało województwo śląskie. W wyniku reformy w granicach województwa znalazły się Przedsiębiorstwa w Bielsku-Białej, Cieszynie i Żywcu (z dawnego województwa bielskiego, wcześniej podległe Dyrekcji Okręgowej w Krakowie). Poza terenem województwa znalazły się przedsiębiorstwa w Chrzanowie i Olkuszu (do woj. małopolskiego) Placówka Terenowa PPKS Lubliniec w Oleśnie (do woj. opolskiego) i Placówka Terenowa PPKS Częstochowa w Pajęcznie (do woj. łódzkiego)

W 2000 roku nastąpił koniec PKS Wodzisław Śląski, który z dniem 01.07.2000 został połączony z PPKS Rybnik.
Pierwsze dziesięciolecie XXI wieku okazało się ostatnim dla wielu PKS.
W 2001 roku, upadek pierwszego Przedsiębiorstwa PPKS, czyli dawnego Oddziału w Tychach, którego likwidacje zakończono 30.06.2001.
W 2003 roku zlikwidowany został PPT PKS Częstochowa.
Rok 2006 zapisał się tragicznie dla Przedsiębiorstw w Będzinie oraz w Chrzanowie, które  zostały postawione w stan likwidacji i zlikwidowane
Z dniem 31.05.2007 zlikwidowano PKS Olkusz.
Rok 2010 to ogłoszenie likwidacji PKS w Zawierciu, którego likwidacja zakończyła się 17.03.2011 oraz PKS w Rybniku, który jest w trakcie procesu likwidacyjnego (zakończenie likwidacji przewidywane jest na połowę 2012 roku)

Stan obecny Przedsiębiorstw PKS w woj. śląskim:
PKS Cieszyn
PKS Częstochowa
PKS Gliwice
PKS Katowice
PPT PKS Katowice
PKS Lubliniec
PKS Myszków
PKS Pszczyna
PKS Racibórz
Transkom Skoczów, który jako Placówka Terenowa PKS Cieszyn, przekształcił się w spółkę pracowniczą i od 1-go kwietnia 1990 roku, prowadzi działalność przewozową jako sp. z.o.o.
PKS Rybnik
PKS Żywiec
PZ PKS Tychy

Przedsiębiorstwa zlikwidowane:
PKS Będzin
PPT PKS Bytom
PKS Chrzanów
PPT PKS Czechowice-Dziedzice
PPT PKS Częstochowa
PKS Olkusz
PPT PKS Rybnik
PKS Tychy
PKS Wodzisław Śląski
PPT PKS Zabrze
PKS Zawiercie
Ośrodek Informatyki Częstochowa

© Opracował: Jacek Jachymczyk
bop@pks-gliwice.pl

P.S. Zwracamy się z prośbą do byłych pracowników Zarządu oraz Okręgu KPKS w Katowicach, mieszkańców dzielnicy Katowice-Szopienice oraz okolic, hobbystów i entuzjastów transportu o nieodpłatne udostępnienie reprodukcji zdjęć, informacji i innych materiałów z historii DO KPKS Katowice. W miarę możliwości prosimy o podanie danych związanych z udostępnianymi materiałami. W razie potrzeby reprodukcje wykonamy we własnym zakresie i na koszt własny. Zamieścimy je w specjalnym, elektronicznym albumie, który będzie dostępny w ramach historii PKS na witrynie www.pks-gliwice.pl/historia_pks.php

 J.J.