Albumy fotograficzne związane z historią PKS Rybnik Towarowy
 1. Kronika przedsiębiorstwa
 2. Z prywatnych zbiorów - Antoni Grochala
___________________________________________________________

Początki Państwowej Komunikacji Samochodowej w Rybniku to rok 1950, kiedy to powstała Stacja Terenowa PKS podległa Ekspozyturze w Gliwicach. Stację umiejscowiono na terenie po dawnym tartaku przy ul. Raciborskiej 16, natomiast warsztaty znajdowały się przy ul. Strzeleckiej. Kierownikiem Stacji został Witold Sachs, który pełnił tą funkcję do 01.10.1954. Początkowo tabor składał się z kilku platform konnych, ciężarówek Fiat i Panhard, ciągników Ursus C45, oraz autobusów Federal.

Rok 1954 okazał się przełomowym w historii PKS w Rybniku. Z dniem 01.10.1954 powołano w Rybniku Ekspozyturę PKS. Ekspozytura zajęła biura po Związku Zawodowym Górników przy ul. Raciborskiej 20. Pierwszym dyrektorem został Stanisław Kuś. Ekspozytura była typu mieszanego tzn. zajmowała się przewozami osób i towarów. Nastąpił szybki rozwój Ekspozytury i już w roku 1958 tabor silnikowy liczył ok. 100 jednostek. Wybudowano zaplecze techniczne, stacje paliw oraz budynek mieszkalny dla pracowników przy ul. Matejki 10.
W 1960 nastąpiła reorganizacja PKS. Dawna Ekspozytura została przemianowana na Oddział Osobowo-Towarowo-Spedycyjny PKS w Rybniku, podległy Dyrekcji Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa PKS w Katowicach. Kierownictwo Oddziału przejął dyr. Józef Kosowski.

W 1962 roku oddano do użytku nową zajezdnię przy ul. Jankowickiej, przeznaczoną dla autobusów. W związku z tym faktem oraz ogromnym wzrostem zadań przewozowych w dniu 01.01.1963 nastąpił podział Oddziału na Oddział I Towarowo-Spedycyjny i Oddział II Osobowy. Dyrektorem Oddziału został dotychczasowy dyrektor Oddziału Mieszanego Józef Kosowski. Tabor stanowiły wówczas głównie Stary 20, 21 i 25 oraz czechosłowackie Skody 706RT. Oddział I pozostał w bazie przy ul. Raciborskiej 20 która jednak wymagała rozbudowy. I tak w 1963 roku wybudowano budynek administracyjny, w 1965 narzędziownie i garaż dl samochodów osobowych, w 1967 barak z prefabrykatów. Pomimo trudnych warunków pracy Oddział odnosił duże sukcesy we współzawodnictwie i tak w 1964 roku zdobył I miejsce na szczeblu WP PKS Katowice, w 1965 roku II miejsce za okres II półrocza, w 1969 III miejsce za I półrocze. W taborze również zachodziły zmiany. Coraz większą ilość stanowiły NRD-owskie ciężarówki IFA W-50, w 1969 przybyły Jelcze 315 i Stary 29.

W 1972 roku przekazano 26 ciężarówek i 19 przyczep do nowopowstałego Oddziału PKS w Wodzisławiu Śląskim.

Na szczeblu WP PKS kolejne sukcesy we współzawodnictwie to zdobycie II miejsca w 1974 i I w 1975 roku. Oddział spełniał ważną rolę także w koordynacji przewozów w ROW, czego dowodem było utworzenie w 1976 roku Rejonowego Ośrodka Koordynacji Przewozów. Postępowała dalsza rozbudowa zajezdni i tak w 1975 wyasfaltowano cały plac, a w 1976 postawiono nowy pawilon w którym zlokalizowano dyspozytornię, portiernię, kontrolę techniczną i ROKP. W roku 1977 oddział zajął I miejsce we współzawodnictwie na szczeblu Zjednoczenia PKS, co stanowiło dowód uznania Oddziału za najlepszy w Polsce. Oddział posiadał w tym okresie 198 jednostek silnikowych i 97 przyczep, a zatrudnionych było 422 pracowników.

Koniec lat 70-tych to dostawy nowego taboru w postaci ciężarówek Skoda MT4, MTV5 oraz Liaz 100.05. Lata 80-te to okres dostaw głównie Jelczy 325 i Starów A-200. W 1989 roku na emeryturę przeszedł długoletni dyrektor Oddziału Józef Kosowski. Jego następcą został Hubert Nowrot.

Przełomowym był dla Oddziału rok 1990. Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dniem 01.07.1990 przestały istnieć Dyrekcje Okręgowe PKS, a dotychczasowe oddziały zostały samodzielnymi przedsiębiorstwami. I tak Oddział I w Rybniku, tak jak i pozostałe oddziały towarowe, został Przedsiębiorstwem Przewozu Towarów PKS w Rybniku. Dyrektorem został Hubert Nowrot. Jednak początek lat 90-tych to trudny okres w działalności przewozów towarowych wobec likwidacji wielu zakładów pracy spadała ilość przewożonych ładunków a także pojawiły się problemy z otrzymywaniem zapłaty za transporty wobec upadłości wielu klientów. Wobec coraz większych problemów finansowych oraz nieuregulowanej kwestii gruntów przy ul. Raciborskiej z dniem 01.07.1995 Wojewoda Śląski Eugeniusz Ciszak postawił Przedsiębiorstwo w stan likwidacji. Z dniem 30.06.1995 na emeryturę przeszedł ostatni dyrektor( a wcześniej wieloletni zastępca dyrektora d/s technicznych) przedsiębiorstwa Antoni Grochala, a do przedsiębiorstwa wkroczył likwidator – Krystyna Hanzlik. Sprzedaż taboru i wyposażenia pozwoliła spłacić wszystkie zobowiązania wobec pracowników oraz kontrahentów i z dniem 31.12.1995 likwidator zakończył likwidacje przedsiębiorstwa.

Poniżej podajemy Dyrektorów Oddziału w różnych okresach i formach działalności:
 - Kierownik Stacji Terenowej PKS Rybnik (podległej Ekspozyturze PKS Gliwice)
 - Witold Sachs (1950-1954)

Dyrektorzy Ekspozytury/Oddziału PKS Rybnik 1954-1962
 - Stanisław Kuś (1954-195?)
 - Saturnin Wegner (1954? – 195?)
 - Józef Szatkiewski (?-?)
 - Józef Kosowski (1960-31.12.1962)

Dyrektorzy Oddziału I Towarowo-Spedycyjnego W Rybniku (1963-1990)
 - Józef Kosowski (01.01.1963-07.1989)
 - Hubert Nowrot (07.1989-30.06.1990)

Dyrektorzy Przedsiębiorstwa Przewozu Towarów PKS w Rybniku (1990-1995)
 - Hubert Nowrot (30.06.1990 – 31.12.1990)
 - Stanisław Grzesiczek (01.01.1991 – 31.10.1993)
 - Antoni Grochala (01.11.1993 – 30.06.1995)

Zastępcy Dyrektora Oddziału/PPT PKS Rybnik
 - Bolesław Nowrat (1963 – 1965 ) z-ca dyrektora d/s przewozów
 - Stanisław Grzesiczek (1965  – 1974) z-ca dyrektora d/s przewozów towarowych
 - Hubert Nowrot (1968 – 1974 ) z-ca dyrektora d/s technicznych
 - Hubert Nowrot (1974 – 1989 ) z-ca dyrektora d/s przewozów towarowych
 - Antoni Grochala  (1974 - 31.10.1993 ) z-ca dyrektora d/s technicznych

Główny Księgowy Oddziału/PPT PKS Rybnik
 - Teodor Kasparek (1963 – ? )
 - Ludmiła Albińska ( ? - 30.06.1995 )

   e-mail: sekretariat@pks-gliwice.pl
   www.pks-gliwice.pl
 

 © Opracował: Jacek Jachymczyk
     bop@pks-gliwice.pl

Zwracamy się z prośbą do obecnych i byłych pracowników PKS, mieszkańców miasta Rybnik oraz okolic, hobbystów i  entuzjastów transportu  o nieodpłatne udostępnienie reprodukcji zdjęć, informacji i innych materiałów z bogatej historii rybnickiej towarówki PKS-u. W miarę możliwości prosimy o podanie danych związanych z udostępnianymi materiałami. W razie potrzeby reprodukcje wykonamy we własnym zakresie i na koszt własny. Zamieścimy je w specjalnym, elektronicznym albumie, który będzie dostępny w ramach historii PKS na witrynie www.pks-gliwice.pl/historia_pks.php


 J.J.